Ускорение
Ускорението показва колко бързо се изменя скоростта на тялото. То е равно на изменението на скоростта, разделено на времето, за което е станало: a = (v − v0)/t. Единицата е m/s2. Когато тялото намалява скоростта си, ускорението е отрицателно (насочено обратно на движението), а при равномерно движение е нула.
Какво да запомним
- a = (v − v0)/t, единица m/s2.
- a = 2 m/s2 означава, че скоростта се променя с 2 m/s всяка секунда.
- При намаляване на скоростта ускорението е отрицателно.
- При равномерно праволинейно движение a = 0.
- Преди пресмятане превърни km/h в m/s (делим на 3,6).
Пример
Кола тръгва от покой и за 10 s достига 108 km/h = 30 m/s. Ускорението е a = 30/10 = 3 m/s2.
Проверете се: 15 въпроса
Натиснете въпроса, за да видите верния отговор и обяснението.
Какво характеризира ускорението?
- Колко бързо се изменя скоростта
- Колко бързо се изменя положението
- Пътя, изминат за 1 s
- Силата, която действа на тялото
Отговор: Колко бързо се изменя скоростта
Ускорението a = Δv/Δt показва изменението на скоростта за единица време.
Скоростта на кола нараства от 0 до 20 m/s за 10 s. Какво е ускорението ѝ?
- 2 m/s2
- 200 m/s2
- 0,5 m/s2
- 10 m/s2
Отговор: 2 m/s2
a = Δv/Δt = 20 : 10 = 2 m/s2.
Влак намалява скоростта си от 25 m/s на 15 m/s за 20 s. Какво е ускорението му?
- 0,5 m/s2
- −2 m/s2
- −0,5 m/s2
- 2 m/s2
Отговор: −0,5 m/s2
a = (15 − 25) : 20 = −0,5 m/s2. Знакът минус показва, че ускорението е обратно на скоростта.
Кола тръгва от покой и достига 108 km/h за 10 s. Какво е ускорението ѝ?
- 10,8 m/s2
- 30 m/s2
- 0,3 m/s2
- 3 m/s2
Отговор: 3 m/s2
108 km/h = 30 m/s, a = 30 : 10 = 3 m/s2.
Тяло има начална скорост 6 m/s и ускорение 4 m/s2 в същата посока. Каква е скоростта му след 2,5 s?
- 10 m/s
- 14 m/s
- 16 m/s
- 26 m/s
Отговор: 16 m/s
v = v0 + at = 6 + 4·2,5 = 16 m/s.
Какво означава, че ускорението на тяло е 2 m/s2?
- Скоростта се изменя с 2 m/s за всяка секунда
- Скоростта е 2 m/s
- Тялото спира за 2 s
- Тялото изминава 2 m за секунда
Отговор: Скоростта се изменя с 2 m/s за всяка секунда
Ускорението показва изменението на скоростта за единица време.
Какво е ускорението при равномерно праволинейно движение?
- Постоянно и различно от нула
- Отрицателно
- Нула
- Равно на скоростта
Отговор: Нула
Скоростта не се изменя, затова ускорението е нула.
Ускорението на тяло е 3 m/s2. С колко се изменя скоростта му за 4 s?
- С 1,33 m/s
- С 12 m/s
- С 7 m/s
- С 0,75 m/s
Отговор: С 12 m/s
Δv = a·t = 3 · 4 = 12 m/s.
За колко време кола спира от 72 km/h, ако ускорението ѝ е с големина 4 m/s2?
- 5 s
- 0,2 s
- 80 s
- 18 s
Отговор: 5 s
72 km/h = 20 m/s, t = 20 : 4 = 5 s.
Спринтьор достига 10 m/s за 2 s след старта, а кола достига 100 km/h за 10 s. Чие ускорение е по-голямо?
- На спринтьора
- Не може да се сравни
- На колата
- Равни са
Отговор: На спринтьора
Спринтьорът: 10 : 2 = 5 m/s2. Колата: 100 km/h ≈ 27,8 m/s, 27,8 : 10 ≈ 2,8 m/s2.
Каква е единицата за ускорение в SI?
- m/s
- m/s2
- km/h
- N
Отговор: m/s2
a = Δv/t, затова единицата е (m/s)/s = m/s2.
Какъв е знакът на ускорението, когато скоростта на тялото намалява?
- Отрицателен
- Положителен
- Винаги нула
- Зависи от масата
Отговор: Отрицателен
При спиране v 0 и a = (v − v0)/t е отрицателно.
Тяло има ускорение 2 m/s2 и тръгва от покой. Каква е скоростта му след 5 s?
- 7 m/s
- 2,5 m/s
- 20 m/s
- 10 m/s
Отговор: 10 m/s
v = a·t = 2 · 5 = 10 m/s.
Самолет ускорява от 10 m/s до 90 m/s за 20 s. Какво е ускорението му?
- 4 m/s2
- 4,5 m/s2
- 0,25 m/s2
- 80 m/s2
Отговор: 4 m/s2
a = (90 − 10)/20 = 4 m/s2.
Кола ускорява от 36 km/h до 72 km/h с ускорение 2,5 m/s2. За колко време?
- 14,4 s
- 10 s
- 4 s
- 2 s
Отговор: 4 s
Δv = 20 − 10 = 10 m/s, t = 10 : 2,5 = 4 s.